گام سوم ایران، کدام محدودیت های تحقیق و توسعه ذیل برجام را لغو می نماید؟

به گزارش کنفرانس هکا، فعالیت های تحقیق و توسعه در برنامه هسته ای ایران از اهمیت ویژه ای برای کشورهای 1+5 برخوردار بود به گونه ای که محدودیت های بسیاری را ذیل برجام بر آن اعمال کردند؛ گام سوم ایران اما این محدودیت ها را لغو می نماید.

گام سوم ایران، کدام محدودیت های تحقیق و توسعه ذیل برجام را لغو می نماید؟

گروه بین الملل خبرنگاران، مهدی خدابخش - جمهوری اسلامی ایران روز شنبه (شانزدهم شهریور) همزمان با خاتمه یافتن مهلت 60 روزه دوم کشورهای اروپایی برای عمل به تعهدات مالی خود در برجام، اجرای سومین گام برای کاستن از تعهدات خود ذیل توافق هسته ای را خاطرنشان کرد.

اولین گام ایران در کاهش تعهدات، عبور از سقف 300 کیلوگرمی ذخایر اورانیوم غنی شده 3.67 درصد، عدم فروش آب سنگین و مازاد اورانیوم غنی شده بود که در تاریخ هجدهم اردیبهشت اعلام شد. گام دوم روز شانزدهم تیر و با بیانیه ای دولت مبنی بر افزایش سطح غنی سازی از 3.67 درصد اجرا شد.

گام سوم ایران برای کاهش و توقف بعضی تعهدات ذیل برجام که از روز شنبه شروع شد، بیشتر مربوط به برداشتن محدودیت ها روی فعالیت های تحقیق و توسعه (R & D) از جمله توسعه و راه اندازی نسل جدید سانتریفیوژها در تاسیسات غنی سازی اورانیوم بود.

بهروز کمالوندی سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران طی نشست خبری برای اعلام جزئیات گام سوم، گفت تهران فعلا قصدی برای اعمال محدودیت در نظارت های آژانس بین المللی انرژی اتمی ذیل برجام ندارد، اما گازدهی به سانتریفیوژ پیشرفته IR6 در یک زنجیره 20 تایی شروع می گردد. (جزئیات بیشتر)

به همین مناسبت گروه بین الملل فارس نگاهی دارد به محدودیت هایی که متن توافق هسته ای یا برنامه جامع اقدام مشترک موسوم به برجام، روی فعالیت های تحقیق و توسعه برنامه هسته ای ایران اعمال نموده بود.

در صفحه دوم متن توافق هسته ای آمده است که برجام محدودیت های توافق شده ای را روی برنامه هسته ای ایران از جمله فعالیت های تحقیق و توسعه و غنی سازی اعمال می نماید.

در بخش اتمی متن برجام، ذیل بند آ، شش گزاره ذکر شده که همگی مربوط به محدودیت های تحقیق و توسعه هستند.

در گزاره اول این بند با اشاره به توافق ایران با گروه 5+1 برای اعمال محدودیت هایی روی فعالیت های غنی سازی اورانیوم و فعالیت های مرتبط با غنی سازی اورانیوم، نوشته شده است: که شامل محدودیت های معین روی فعالیت های تحقیق و توسعه برای هشت سال می گردد که بعد از آن با تکامل تدریجی با سرعت معقول، به مرحله بعدی فعالیت های غنی سازی با اهداف صرفا مسالمت آمیز که در ضمیمه I درج شده، خواهد رسید.

گزاره دوم این بند می گوید: ایران طی 10 سال، سانتریفیوژهای نسل IR-1 را از مدار خارج می نماید. در این مدت، ایران ظرفیت غنی سازی در تاسیسات نطنز را به میزان مجموعا 5060 دستگاه سانتریفیوژ نسل IR-1 نصب شده نگاه می دارد. سانتریفیوژ ها و زیرساخت های اضافه مرتبط با غنی سازی در نطنز، مطابق ضمیمه I تحت نظارت مداوم آژانس اتمی انبار خواهد شد.

در گزاره سوم با بیان اینکه ایران فقط اجازه دارد تحقیق و توسعه در حوزه غنی سازی را به میزانی که اورانیوم غنی شده ذخیره نکند، نگاه دارد، آمده است: تحقیق و توسعه غنی سازی ایران با اورانیوم برای مدت 10 سال فقط شامل سانتریفیوژهای نسل IR-4، IR-5، IR-6 و IR-8 می گردد و ایران از هیچ فناوری دیگر جداسازی ایزوتوپ برای غنی سازی اورانیوم استفاده نخواهد کرد که در ضمیمه I ذکر شده است. ایران اجازه دارد به آزمایش سانتریفیوژهای نسل IR-6 و IR-8 ادامه دهد و می تواند بعد از هشت سال و نیم، تا 30 دستگاه سانتریفیوژ نسل IR-6 و IR-8 را آزمایش کند، طبق چیزی که در ضمیمه I نوشته شده است.

گزاره چهارم درباره از مدار خارج کردن سانتریفیوژهای نسل IR-1 است: همزمان با اینکه ایران سانتریفیوژهای IR-1 را خارج می نماید، اجازه ندارد سانتریفیوژهای دیگری فراوری یا مونتاژ کند مگر آن مواردی که در ضمیمه I ذکر شده و اجازه دارد سانتریفیوژهای معیوب را فقط با نوع مشابه جایگزین کند. ایران اجازه دارد دستگاه های سانتریفیوژ پیشرفته را فقط برای مصارف مشخص شده در برجام فراوری کند. همانطور که در ضمیمه I ذکر شده، بعد از گذشت هشت سال ایران می تواند تعداد توافق شده ای از سانتریفیوژهای نسل IR-6 و IR-8 را بدون روتور فراوری نموده و تمام آنها را تحت نظارت دائم آژانس اتمی در تاسیسات نطنز انبار کند تا زمانی که برای برنامه طولانی مدت ایران جهت تحقیق و توسعه غنی سازی احتیاج شوند.

در گزاره پنجم آمده است: ایران طبق برنامه طولانی مدت 15 ساله، می تواند فعالیت های مرتبط با غنی سازی اورانیوم، شامل تحقیق و توسعه پادمانی صرفا در تاسیسات غنی سازی نطنز را انجام دهد. [ایران باید] سطح غنی سازی اورانیوم را تا 3.67 درصد در تاسیسات نطنز نگاه دارد و از هرگونه تحقیق و توسعه مرتبط با غنی سازی و ذخیره مواد اتمی در تاسیسات فردو اجتناب کند.

گزاره ششم با اشاره به تبدیل تاسیسات فردو به مرکز آموزشی فیزیک، هسته ای و فناوری، شرح می دهد: 1044 دستگاه سانتریفیوژ IR-1 در شش آبشار یکی از شاخه ها در فردو باقی می ماند. دو آبشار از آنها بدون اورانیوم خواهند چرخید و به وسیله فرایند اصلاح ساختاری مناسب، برای فراوری ایزوتوپ های پایدار تبدیل خواهند شد. چهار آبشار دیگر با تمام زیرساخت های مرتبط، بی حرکت باقی خواهند ماند. تمام سانتریفیوژهای دیگر و زیرساخت های مرتبط با غنی سازی جمع آوری شده و تحت نظارت آژانس اتمی انبار خواهند شد.

گزاره دوازدهم در بند ب تحت عنوان اراک، آب سنگین و بازفرآوری می گوید: برای 15 سال ایران اجازه ندارد و نمی خواهد هیچ نوع بازفرآوری سوخت های مصرف شده، ساخت تاسیسات جدید قادر به بازفرآوری سوخت های مصرفی یا فعالیت های تحقیق و توسعه مرتبط با بازفرآوری که منجر به کسب توانمندی بازفرآوری سوخت های مصرف شده می گردد؛ انجام دهد. تنها یک استثنا برای فعالیت های جداسازی وجود دارد که آن هم با هدف صرف فراوری رادیو-ایزوتوپ های دارویی و صنعتی از اورانیوم غنی شده تحت تابش خواهد بود.

در گزاره شانزدهم در بند ج تحت عنوان شفافیت و اقدامات اعتمادسازی درباره دیگر محدودیت های تحقیق و توسعه ایران آمده است: ایران اجازه ندارد در فعالیت هایی که می تواند به توسعه دستگاه های انفجاری هسته ای منجر گردد شامل فعالیت های فلزشناسی اورانیوم یا پلوتنیوم، حتی در سطح تحقیق و توسعه دخالت داشته باشد.

همچنین گزاره بیست وشمم از بند هـ (فعالیت های بازفرآوری سوخت مصرفی) در ضمیمه I تاکید می نماید: اگر ایران بخواهد بعد از ده سال و پیش از گذشت سقف 15 سال، فرایند تحقیق و توسعه را روی سوخت پایه اورانیوم تاسیسات تحقیقاتی تهران شروع کند، باید برنامه خود را به کمیسیون مشترک ارائه نموده و از آن تاییدیه بگیرد.

گزاره چهل وچهارم از ضمیمه I نیز ایران را تا 15 سال از اجرای هر نوع غنی سازی اورانیوم یا تحقیق و توسعه مرتبط با غنی سازی اورانیوم در فردو منع نموده و همچنین اجازه نخواهد داد ایران برای آن مدت هیچ مواد هسته ای در تاسیسات فردو داشته باشد.

گزاره پنجاهم از ضمیمه I درباره محدودیت تعداد سانتریفیوژهای ایران می گوید: ایران برای 15 سال، فعالیت های فراوری ایزوتوپ های پایدار با گازدهی به سانتریفیوژهای تاسیسات تهران را محدود نموده و بیش از 348 دستگاه سانتریفیوژ IR-1 برای این فعالیت ها در تاسیسات تهران استفاده نخواهد کرد. فعالیت های تحقیق و توسعه مرتبط در ایران نیز در تاسیسات تهران و در تاسیسات اعلام شده و تحت نظارت فراوری سانتریفیوژ انجام خواهد شد که برای فراوری آزمایش، اصلاح و تعدیل سانتریفیوژهای نسل IR-1 هستند.

در حالی که بیش از یک سال از خروج آمریکا از توافق هسته ای و اعمال تحریم های متعدد مالی و نفتی علیه ایران می گذرد، اتحادیه اروپا همچنان بدون عمل کردن به تعهدات خود، تأکید دارد که ایران به صورت یکجانبه به این توافق چندجانبه پایبند بماند.

با این حال اهمیت موضوع تحقیق و توسعه هسته ای در ایران به قدری برای کشورهای غربی اهمیت دارد و چنین محدودیت هایی را ذیل برجام بر آن اعمال نموده اند، که اگر تهران با همان قدرتی که گام سوم را اعلام نموده، برداشتن محدودیت های تحقیق و توسعه را پیش ببرد؛ شاید نهایتا بتواند اروپایی ها را به اجرای تعهدات خود مجبور کنن.

pariha.com: پریها مجله گردشگری، خبری، موفقیت، آشپزی و سرگرمی میباشد.

منبع: خبرگزاری فارس
انتشار: 1 تیر 1401 بروزرسانی: 1 تیر 1401 گردآورنده: hecaconf.ir شناسه مطلب: 5435

به "گام سوم ایران، کدام محدودیت های تحقیق و توسعه ذیل برجام را لغو می نماید؟" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "گام سوم ایران، کدام محدودیت های تحقیق و توسعه ذیل برجام را لغو می نماید؟"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید